17 listopada w Ursynowskim Centrum Kultury „Alternatywy” odbyła się konferencja w ramach projektu „Ursynów bez hejtu”. Na początku spotkania nagrodzono uczniów, których projekty wyróżniono w konkursie na logo inicjatywy. W kolejnych wystąpieniach i debacie powracało pytanie o to, jak szkoła i rodzice mogą pomóc dziecku, które doświadcza hejtu lub jest jego świadkiem.
Konferencję zorganizowała Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna nr 19 pod kierownictwem dyrektor Beaty Mierzejewskiej. W spotkaniu uczestniczyli dyrektorzy ursynowskich szkół, przedstawiciele placówek oświatowych, pedagodzy, psychologowie szkolni i rodzice. Honorowy patronat nad wydarzeniem objął burmistrz Dzielnicy Ursynów Robert Kempa, który przybył wraz ze swoimi zastępcami, Klaudiuszem Ostrowskim i Cezarym Holdenmajerem. Obecni byli również radni dzielnicy oraz dyrekcja i przedstawiciele MOPS.

Na otwarciu głos zabrali dorośli, pierwsze nagrody odebrali uczniowie
Konferencję otworzyła mazowiecka kurator oświaty Wioletta Krzyżanowska. Mówiła o szkole, w której poczucie bezpieczeństwa opiera się na dobrych relacjach, wzajemnym szacunku i współpracy uczniów, rodziców oraz nauczycieli. Następnie wręczono nagrody uczniom wyróżnionym w konkursie na logo projektu „Ursynów bez hejtu” i przedstawiono działania prowadzone w ramach inicjatywy w ursynowskich placówkach.

Spotkanie poprowadził Jarosław Gugała, dziennikarz związany m.in. z TVP i Polsatem. Na początku powiedział: „Anonimowość w internecie to tchórzostwo”. Zwrócił uwagę, że część osób publikuje w sieci słowa, których nie odważyłaby się wypowiedzieć podczas bezpośredniej rozmowy. W kolejnych wystąpieniach ten wątek powracał z perspektywy osoby doświadczającej hejtu, jego świadków i dorosłych, do których dziecko może zwrócić się o pomoc.
„Hejt bez filtra”. Historie, które zostały ze słuchaczami
Ilona Adamska, ekspertka ds. przeciwdziałania mowie nienawiści i pomysłodawczyni ogólnopolskiej kampanii „Nie hejtuję – motywuję”, rozpoczęła cykl prelekcji wystąpieniem „Hejt bez filtra”. Opowiedziała o własnych doświadczeniach i przywołała historie dzieci poznanych podczas warsztatów profilaktycznych prowadzonych w całej Polsce.
Po prelekcji uczestnicy zatrzymywali się, by podzielić się z Adamską swoimi reakcjami. Rozmowy dotyczyły również działalności kampanii. Wszystkie wizytówki przywiezione przez jej zespół znalazły odbiorców, a kampania otrzymała zaproszenia do kolejnych ursynowskich szkół.

Co widzi osoba po drugiej stronie ekranu?
W prelekcji „Psychologiczne konsekwencje bycia świadkiem hejtu” prof. Aleksandra Piotrowska posłużyła się przykładem określanym jako „efekt kabiny pilota”. Odwołała się do obrazu celu widzianego z dużej wysokości jako punkt na mapie, by zilustrować, jak dystans może osłabiać empatię i poczucie odpowiedzialności. W sieci tym, co widać, bywa jedynie nazwa użytkownika, awatar lub zdjęcie. Strach, łzy i inne reakcje osoby, do której kierowany jest atak, pozostają poza ekranem.
Piotrowska omówiła również efekt widza. Gdy wiele osób obserwuje tę samą sytuację, każda może zakładać, że zareaguje ktoś inny. W szkolnej profilaktyce oznacza to potrzebę rozmowy także z dziećmi, które widzą krzywdę koleżanki lub kolegi. Powinny wiedzieć, jak wesprzeć tę osobę i do kogo zwrócić się o pomoc.
Czy dziecko będzie mogło o tym powiedzieć?
Bogusław Michalski poświęcił swoje wystąpienie roli rodziców w cyfrowym świecie dziecka. Powołując się na badania, mówił o rozważnym udostępnianiu dzieciom smartfonów i możliwie późnym wprowadzaniu ich w świat nieograniczonego dostępu do internetu. Zwrócił też uwagę na zaufanie w relacji z rodzicami. Dziecko, które spotyka się z cyberprzemocą, powinno móc opowiedzieć o tym dorosłemu bez obawy przed jego reakcją.
Michalski przypomniał również, że usunięcie wpisu lub zdjęcia nie usuwa kopii, które ktoś zdążył zapisać. Dlatego rozmowę o odpowiedzialności za publikowane treści warto rozpocząć, zanim dziecko zacznie samodzielnie udostępniać je w sieci.
Od konferencji do kolejnych spotkań w szkołach
Na zakończenie Jarosław Gugała poprowadził debatę „Czego i jak warto uczyć nasze dzieci?”, w której uczestniczyli przedstawiciele kadry pedagogicznej oraz rodzice. Wystąpienia i debata pokazały, ile można zrobić jeszcze przed pojawieniem się kryzysu. Dziecko może wcześniej dowiedzieć się, jakie skutki mają słowa publikowane w sieci, jak pomóc komuś, kto doświadcza hejtu, i do kogo się zwrócić, gdy samo znajdzie się w takiej sytuacji.

Joanna Sienicka, naczelnik Wydziału Oświaty i Wychowania, zapowiedziała kontynuację współpracy z kampanią „Nie hejtuję – motywuję”.
Dziękujemy Beacie Mierzejewskiej i pracownikom Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 19 za zaproszenie i przygotowanie konferencji, a uczestnikom za rozmowy po prelekcji oraz zainteresowanie warsztatami dla dzieci i młodzieży.

