adminWspółczesna rzeczywistość społeczna, a w szczególności przestrzeń cyfrowa, sprzyja nasileniu zjawiska hejtu, który coraz częściej dotyka kobiet – zwłaszcza tych widocznych publicznie, aktywnych zawodowo, przedsiębiorczyń, liderek i ekspertek. Agresywne, obraźliwe, deprecjonujące komentarze kierowane wobec kobiet nie odnoszą się wyłącznie do ich kompetencji, lecz bardzo często uderzają w wygląd, role społeczne, macierzyństwo, wiek czy styl zarządzania.
– Hejt wobec kobiet nie jest jedynie problemem komunikacyjnym czy kulturowym. To zjawisko o realnych i głębokich konsekwencjach psychologicznych, które w długiej perspektywie może prowadzić do obniżenia poczucia własnej wartości oraz zaburzenia samooceny. Skutki te mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie kobiet zarówno w sferze osobistej, jak i zawodowej – w tym na ich odwagę w podejmowaniu decyzji, rozwijaniu kariery i budowaniu własnej marki. – mówi Ilona Adamska, filozof, etyk, ekspertka ds. hejtu.
Poczucie własnej wartości i samoocena kobiet – perspektywa psychologiczna
Poczucie własnej wartości odnosi się do względnie trwałego przekonania kobiety o swojej wartości jako osoby – niezależnie od opinii otoczenia, chwilowych porażek czy społecznych oczekiwań. Samoocena natomiast ma charakter bardziej dynamiczny i dotyczy bieżącej oceny własnych kompetencji, skuteczności, umiejętności oraz osiągnięć.
U kobiet oba te obszary kształtują się w procesie socjalizacji, który często wzmacnia presję perfekcjonizmu, porównywania się oraz spełniania sprzecznych ról społecznych. Hejt – szczególnie w internecie i mediach społecznościowych – brutalnie ingeruje w ten proces, dostarczając skrajnie negatywnych komunikatów, które przy długotrwałej ekspozycji mogą zostać uwewnętrznione i potraktowane jako prawda o sobie.
Jak hejt wpływa na psychikę kobiet?
Hejt oddziałuje na samoocenę i poczucie własnej wartości kobiet poprzez kilka kluczowych mechanizmów psychologicznych.
Po pierwsze, powtarzalność negatywnych komunikatów prowadzi do ich internalizacji. Kobieta doświadczająca hejtu zaczyna stopniowo przejmować cudze opinie jako własne przekonania. Krytyka zewnętrzna przestaje być postrzegana jako subiektywna opinia, a zaczyna funkcjonować jako element wewnętrznego dialogu, podważającego pewność siebie.
Po drugie, hejt wobec kobiet bardzo często ma charakter personalny i stereotypowy. Uderza w tożsamość, wygląd, wiek, kompetencje przywódcze czy sposób łączenia życia zawodowego z prywatnym. Tego rodzaju ataki naruszają fundamentalne potrzeby psychiczne – akceptacji, uznania i przynależności – prowadząc do poczucia wstydu, bezradności i przekonania o własnej niewystarczalności.
Po trzecie, hejt sprzyja generalizacji. Pojedyncze negatywne komentarze zaczynają być postrzegane jako dowód powszechnej krytyki społecznej. Kobieta może ignorować pozytywne sygnały z otoczenia, sukcesy zawodowe czy obiektywne osiągnięcia, koncentrując się wyłącznie na krytyce.
Konsekwencje hejtu dla kobiet w biznesie
Długotrwałe obniżenie poczucia własnej wartości wywołane hejtem może prowadzić do poważnych konsekwencji psychospołecznych. Wśród kobiet aktywnych zawodowo często obserwuje się lęk przed ekspozycją, wycofanie z życia publicznego, obniżenie motywacji oraz chroniczne poczucie nieadekwatności.
Niska samoocena ogranicza aspiracje zawodowe, hamuje rozwój kariery i osłabia gotowość do sięgania po wyższe stanowiska czy zakładania własnych firm. W środowisku biznesowym może to prowadzić do syndromu oszusta, nadmiernego perfekcjonizmu lub – przeciwnie – rezygnacji z ambicji i widoczności.
Szczególnie wrażliwe na skutki hejtu są młode kobiety, których tożsamość zawodowa i osobista dopiero się kształtuje. Negatywne komunikaty mogą trwale zaburzyć obraz siebie i wpłynąć na przyszłe wybory życiowe oraz relacje społeczne.
Społeczna odpowiedzialność za hejt wobec kobiet
– Hejt nie funkcjonuje w próżni. Jest zjawiskiem społecznym, wzmacnianym przez anonimowość, brak odpowiedzialności i normalizację agresji słownej w przestrzeni publicznej. Bagatelizowanie hejtu wobec kobiet lub traktowanie go jako „naturalnego elementu internetu” prowadzi do systemowego osłabiania dobrostanu psychicznego kobiet – mówi Ilona Adamska, pomysłodawczyni kampanii „Nie hejtuję – motywuję” i ekspertka ds. przeciwdziałania mowie nienawiści.
Odpowiedzialność za przeciwdziałanie hejtowi spoczywa nie tylko na kobietach, które go doświadczają, lecz także na mediach, instytucjach edukacyjnych, liderach opinii, pracodawcach i całym społeczeństwie. Budowanie kultury szacunku, wzmacniania kobiet i odpowiedzialnego języka to kluczowy element profilaktyki obniżonego poczucia własnej wartości.
Warto zapamiętać
Hejt wobec kobiet to realne zagrożenie dla ich zdrowia psychicznego, rozwoju osobistego i zawodowego. Systematyczne podważanie wartości kobiet prowadzi do obniżenia samooceny, ograniczenia ambicji oraz wycofania z przestrzeni publicznej i biznesowej.
Świadomość mechanizmów wpływu hejtu stanowi pierwszy krok do skutecznego przeciwdziałania temu zjawisku oraz do wspierania kobiet w budowaniu wewnętrznej siły i odporności psychicznej.
W świecie, w którym kobiety wciąż zbyt często są oceniane surowiej i bardziej powierzchownie, fundamentalne znaczenie ma zachowanie wewnętrznego kompasu wartości.
Jak trafnie ujęła to Brené Brown:
„Twoja wartość nie maleje tylko dlatego, że ktoś nie potrafi jej dostrzec.”
